پیش‌بینی رفتار مدنی تحصیلی بر اساس عشق به یادگیری و اخلاق تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطه دوم

درزی, محمد; مستور, فاطمه

doi:10.30473/ns.2026.78881.1073

پیش‌بینی رفتار مدنی تحصیلی بر اساس عشق به یادگیری و اخلاق تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطه دوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دکتری روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بوئین زهرا، ایران

² کارشناسی ارشد روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بوئین زهرا، ایران

10.30473/ns.2026.78881.1073

چکیده

نظام‌های آموزشی، امروزه بیش از هر زمان دیگری نیازمند دانش‌آموزانی هستند که فراتر از انجام تکالیف الزامی، نقش فعالی در بهبود محیط یادگیری ایفا کنند. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی رفتار مدنی تحصیلی بر اساس عشق به یادگیری و اخلاق تحصیلی در میان دانش‌آموزان متوسطه دوم انجام شد. طرح پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان بوئین‌زهرا در سال تحصیلی 1404-1403 بود. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای بود. حجم نمونه پژوهش، با توجه به اینکه تعداد دانش آموزان مقطع متوسطه دوم 1808 نفر بود، طبق فرمول کوکران، 321 نفر در نظر گرفته شد. ابزارهای استفاده شده در پژوهش، پرسشنامه رفتار مدنی تحصیلی گل پرور (1394) ، پرسشنامه عشق به یادگیری مک فارلن (2003)، و پرسشنامه‌ی سنجش اخلاق تحصیلی گل پرور (1394)، بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان داد که بین عشق به یادگیری و رفتار مدنی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (001/0>p، 35/0=r)، و بین اخلاق تحصیلی و رفتار مدنی تحصیلی نیز، رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (001/0>p، 63/0=r). در تحلیل رگرسیون چندگانه، عشق به یادگیری (001/0>p، 188/0=β)، و اخلاق تحصیلی (001/0>p، 577/0=β)، هر دو توانایی پیش بینی معنادار رفتار مدنی تحصیلی را داشتند، و مدل رگرسیون در مجموع 43 درصد از واریانس رفتار مدنی تحصیلی را تبیین کرد (001/0=p، 43/0=R2). بر این اساس، توجه به تقویت انگیزش و علاقه به یادگیری و نیز مولفه های اخلاقی و مسئولیت پذیری در برنامه های تربیتی مدارس، می تواند در بهبود رفتارهای مدنی تحصیلی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Predicting Academic Civic Behavior Based on Love of Learning and Academic Ethics Among Upper Secondary School Students

نویسندگان [English]

Mohammad Darzi ¹
Fatemeh Mastur ²

¹ PhD in Educational Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, Buein Zahra, Iran

² M.Sc. in Psychology, Islamic Azad University, Buein Zahra, Iran

چکیده [English]

Contemporary educational systems increasingly require students to go beyond completing compulsory assignments and to actively improve the learning environment. Given this issue's importance, the present study aimed to predict academic civic behavior among upper secondary school students, using love of learning and academic ethics as predictors. A descriptive-correlational design was employed. The statistical population comprised all upper secondary school students in Buin Zahra County, Iran, during the 2024-2025 academic year. Using multistage cluster sampling and Cochran's formula, researchers selected a sample of 321 students from a population of 1,808. The instruments used were the Academic Civic Behavior Questionnaire (Golparvar, 2015), the Love of Learning Questionnaire (McFarlane, 2003), and the Academic Ethics Questionnaire (Golparvar, 2015). Data were analyzed using Pearson correlation and multiple regression analysis. The results revealed significant positive relationships between love of learning and academic civic behavior (r=0.35, p< 0.001) and between academic ethics and academic civic behavior (r=0.63, p<0.001). In the multiple regression analysis, both love of learning (β=0.188, p<0.001) and academic ethics (β=0.577, p<0.001) significantly predicted academic civic behavior, with the regression model explaining 43% of the variance in academic civic behavior (R²=0.43, p=0.001). Accordingly, attention to strengthening motivation and interest in learning, as well as moral components and a sense of responsibility in school educational programs, may be instrumental in improving students' academic civic behavior.

کلیدواژه‌ها [English]